Hasattan bir hafta önce
Arıza anında gelen parça bir kurtarma işidir; hasat öncesi sevkiyat ise bir hazırlık işidir. Aksaray ovasında hasadın başladığı gün çiftçinin elinde biçerdöverin bakımı yapılmış tablası, yeterli balya ipi, çuvalı, brandası ve sandığı olmalıdır. Bu malzemelerin çoğu hasattan önceki birkaç hafta içinde bayilere ve kooperatiflere gelir. Gecikirse çiftçi ya hasadı erteler ya da yedek parçayı yerelde pahalıya bulmaya çalışır.
Biz bu dönemi takvim üzerinden planlıyoruz. Buğday ve arpa hasadı haziran sonu ile temmuz arasında yoğunlaşır; ekipmanı mayıs ve haziran başında yerinde görmek gerekir. Patates hasadı yaz sonundan sonbahara, pancar sökümü ise eylülden kasıma kadar uzar. Hangi malzemenin hangi ay öne çıktığını hasat öncesi sevkiyat takvimi yazımızda anlattık.
Hasat dönemi yükleri
- Biçerdöver tablası, hububat ve ayçiçeği aparatları
- Balya ipi, balya filesi ve streç film
- Patates ve sebze sandıkları, plastik kasa
- Hasat çuvalı, big bag ve branda
- Pancar söküm makinesi aparatları ve yedek bıçaklar
- Tartı, nem ölçer ve küçük el aletleri
Toplu sipariş, dağınık teslim
Hasat öncesi siparişler çoğu zaman bir bayiye ya da kooperatife toplu gelir, sonra köylere dağılır. Bazen de birkaç çiftçi aynı siparişi ortak verir ve her biri kendi payını farklı bir köyde teslim almak ister. Böyle durumlarda yükü teslim sırasına göre yerleştirir, her köyün payını ayrı etiketleriz. Balya ipi ve çuval gibi hafif ama hacimli yükler, ağır aparatlarla ezilmeyecek biçimde üst katmana konur.
Sandık ve kasa gibi hacmi yüksek yüklerde aracın tamamı dolabiliyor; bu durumda komple araç hem daha hızlı hem daha ekonomik olabilir.
Kuzey ve batı ilçelerine
Hububatın ağırlıkta olduğu Ortaköy, Ağaçören ve Sarıyahşi ile ovası geniş Eskil bu yükün en çok gittiği yerlerdir. Hasat günleri yaklaştığında yollarda da biçerdöver ve traktör trafiği artar; teslim saatini köy yollarındaki bu yoğunluğu da düşünerek veriyoruz.